O konkurencyjności przemysłu, cenach energii i bezpieczeństwie gospodarczym w Sejmie RP – przedstawiciele PIPC na posiedzeniach komisji

12 lutego 2026 r. w Sejmie RP odbyły się posiedzenia komisji sejmowych: Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji do Spraw Unii Europejskiej. W pierwszym Polską Izbę Przemysłu Chemicznego reprezentowała Klaudia Kleps, Dyrektor Pionu Rzecznictwa i Legislacji, natomiast w drugim spotkaniu uczestniczyli Szymon Domagalski, Radca ds. Regulacji, oraz Aleksandra Sutryk, Główna Specjalistka ds. Regulacji.

Kwestie taniej i stabilnej energii dla przemysłu na Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych

Posiedzenie Komisji poświęcone było propozycjom działań zmierzających do obniżenia cen energii elektrycznej dla przemysłu energochłonnego w Polsce, w obliczu spadającej konkurencyjności krajowej gospodarki.

Oprócz przedstawicielki PIPC w spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej, spółek energetycznych, przemysłu oraz organizacji branżowych, w tym m.in. Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Energii, Polskich Sieci Elektroenergetycznych, Urzędu Regulacji Energetyki, a także reprezentanci największych przedsiębiorstw przemysłowych i odbiorców energii.

W trakcie dyskusji Ekspertka podkreśliła, że jako sektor chemiczny, który odpowiada za blisko 20% zużycia energii elektrycznej w polskim przemyśle, jest szczególnie wrażliwy na poziom i zmienność cen energii. Wskazała, że dla przemysłu energochłonnego kluczowe znaczenie ma nie tylko wysokość kosztów, lecz przede wszystkim ich stabilność i przewidywalność w perspektywie wieloletnich inwestycji.

Podczas dyskusji Eksperta PIPC wskazała kilka kluczowych kierunków działań, obejmujących m.in.:

• pełne i przewidywalne wykorzystanie mechanizmu rekompensat kosztów pośrednich jako krótkoterminowego narzędzia ograniczania zjawiska ucieczki emisji, przy jednoczesnym zapewnieniu jego stabilnego finansowania w kolejnych latach;
• przegląd struktury opłat i obciążeń doliczanych do końcowej ceny energii elektrycznej dla odbiorców przemysłowych, w szczególności kosztów systemowych niezwiązanych bezpośrednio z wytwarzaniem energii;
• rozwój mechanizmów stabilizujących ceny energii, w tym wykorzystanie możliwości oferowanych przez CISAF;
• przyspieszenie inwestycji w nowe moce wytwórcze oraz infrastrukturę sieciową, a także uproszczenie procedur administracyjnych w ramach tzw. permittingu;
• zapewnienie spójności polityki krajowej z regulacjami unijnymi, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że przyszła reforma systemu EU ETS powinna opierać się na wykonalnym harmonogramie redukcji emisji, adekwatnie dostosowanych benchmarkach, eliminacji niespójności regulacyjnych oraz stworzeniu stabilnych i przewidywalnych warunków sprzyjających inwestycjom w produkcję niskoemisyjną;
• efektywne wykorzystanie krajowych przychodów z systemu EU ETS na działania dekarbonizacyjne w przemyśle energochłonnym.

Stanowisko Rządu RP ws. Planu działania dla europejskiego przemysłu chemicznego podczas Komisji do Spraw Unii Europejskiej

Przedmiotem obrad były kwestie kluczowe dla konkurencyjności sektora chemicznego, stanowiska Rządu RP dotyczącego Planu działania na rzecz europejskiego przemysłu chemicznego, a także zagadnienia dotyczące inwestycji w sektorze obronnym oraz funkcjonowania Europejskiego Funduszu Konkurencyjności.

Odnosząc się do Planu działania na rzecz europejskiego przemysłu chemicznego i stanowiska Rządu RP w tej sprawie przedstawiciele PIPC podkreślili, że Izba intensywnie współpracowała z Ministerstwem Rozwoju i Technologii przy przygotowaniu stanowiska Rządu i z satysfakcją odnotowuje uwzględnienie wielu postulatów przemysłu chemicznego w jego ostatecznym kształcie. Pełne stanowisko PIPC ws. Planu zostało opublikowane na stronie Izby.

Eksperci PIPC podczas dyskusji wskazali konkretne postulaty dotyczące wzmocnienia konkurencyjności europejskiego przemysłu chemicznego oraz ograniczenia ryzyk regulacyjnych, w tym m.in.:

• utrzymanie bezpłatnych uprawnień EU ETS dla sektorów objętych CBAM, co najmniej do czasu sprawdzeniu działania mechanizmu CBAM i pod warunkiem zaadresowania negatywnych skutków dla konkurencyjności i cen w łańcuchu wartości w sektorach eksportowych;
• uproszczenia i przyspieszenia inwestycji w technologie recyklingu chemicznego, CCUS oraz rozwiązania wodorowe, przy jednoczesnym urealnieniu celów dotyczących wodoru RFNBO, tak aby były one możliwe do osiągnięcia w warunkach kosztowych Europy Środkowej;
• zapewnienia rzeczywistej neutralności technologicznej w systemach wsparcia finansowego, tak aby nie preferować technologii, które w obecnych realiach są ekonomicznie nieopłacalne dla państw z Europy Centralnej;
• uznania recyklingu chemicznego za równorzędny do recyklingu mechanicznego z odpowiednią metodologią raportowania i rozliczania wkładu tej technologii w realizację celów gospodarki obiegu zamkniętego;
• wyważonego podejścia do koncepcji tzw. preferencji europejskiej, zwłaszcza w sytuacji, gdy łączenie kryterium pochodzenia z dodatkowymi wymogami niskoemisyjności mogłoby prowadzić do niezamierzonych skutków konkurencyjnych dla producentów z Europy Środkowej.

W trakcie dyskusji podkreślono także strategiczną zależność między przemysłem chemicznym a sektorem obronnym, wskazując, że to właśnie przemysł chemiczny dostarcza kluczowych surowców, półproduktów i technologii niezbędnych do produkcji w przemyśle zbrojeniowym – od materiałów wybuchowych i komponentów amunicji po specjalistyczne tworzywa i materiały wykorzystywane w systemach łączności i zabezpieczeniach infrastruktury. Zaznaczono, że bez stabilnych dostaw produktów chemicznych nie byłoby możliwe utrzymanie ani rozwój zdolności produkcyjnych sektora obronnego, dlatego w obecnej sytuacji geopolitycznej bezpieczeństwo powinno być rozumiane szerzej – jako bezpieczeństwo militarne, przemysłowe i surowcowe, wymagające utrzymania w Europie silnej bazy produkcyjnej w sektorach fundamentowych.