Spotkanie Ministra Finansów i Gospodarki z przedstawicielami PIPC i przemysłu chemicznego w Polsce

12 lutego 2026 r. odbyło się spotkanie Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego oraz największych firm z sektora chemicznego w Polsce z Ministrem Finansów i Gospodarki Andrzejem Domańskim. Spotkanie dotyczyło kluczowych wyzwań regulacyjnych, energetycznych i handlowych wpływających na funkcjonowanie oraz konkurencyjność przemysłu chemicznego w Polsce i Unii Europejskiej.

Uczestnicy spotkania zgodzili się, że wysokie ceny energii, narastające bariery regulacyjne oraz nieuczciwa konkurencja ze strony producentów z krajów spoza Europy stanowią obecnie najpoważniejsze wyzwania dla branży w całej Unii Europejskiej.

Poruszono również m.in. kwestię wzmocnienia konkurencyjności sektora chemicznego w warunkach transformacji energetycznej oraz zapewnienia adekwatnych mechanizmów wsparcia dla energochłonnych branż.

– Branża chemiczna, jako jeden z kluczowych sektorów energochłonnych, pilnie potrzebuje dostępu do konkurencyjnej cenowo energii, gdyż utrzymujące się wysokie koszty energii i uprawnień EU ETS strukturalnie osłabiają jej pozycję względem konkurentów spoza UE, a dodatkowo ograniczają zdolność do realizacji inwestycji. Konieczne jest jednocześnie zachowanie bezpłatnych alokacji dla sektorów objętych CBAM do momentu wdrożenia w pełni skutecznych mechanizmów zapobiegających ucieczce emisji, a także dostosowanie EU ETS do realiów technologicznych i ekonomicznych przemysłu przez pogłębioną ocenę skutków regulacyjnych oraz precyzyjne wzmocnienie instrumentów handlowych UE, tak aby faktycznie wyrównywały warunki konkurencji dla europejskich producentów – powiedział dr inż. Tomasz Zieliński, Prezes Zarządu Polskiej Izby Przemysł Chemicznego.

Zgromadzeni eksperci zwracali też uwagę na konieczność zapewnienia efektywnego systemu rekompensat kosztów pośrednich w systemie EU ETS i aktualizacji listy sektorów zagrożonych ucieczką emisji.

Omówiono także możliwości wykorzystania uzupełniających instrumentów wsparcia, w tym ram pomocy państwa oraz innych krajowych rozwiązań, dla sektorów i instalacji nieobjętych systemem rekompensat, a jednocześnie istotnie dotkniętych wysokimi kosztami energii i gazu.

Wśród punktów spotkania znalazły się też kwestie dotyczące ochrony rynku i możliwości wyrównania warunków konkurencji dla przemysłu chemicznego.

– Europa musi reagować na zakłócenia rynkowe wcześniej – zanim szkoda stanie się nieodwracalna. Dlatego potrzebujemy mechanizmów szybkiej reakcji i środków tymczasowych, które będzie można uruchamiać jeszcze przed zakończeniem formalnych postępowań ochronnych. Instrumenty handlowe, taryfowe i sankcyjne muszą działać jako spójny system ochrony rynku i bezpieczeństwa gospodarczego. Jako PIPC postulujemy o wzmocnienie także krajowego nadzoru nad rynkiem, m.in. poprzez utworzenie rejestru podmiotów wprowadzających nawozy, który pozwoli na bieżąco monitorować wolumeny i kierunki importu, szybciej identyfikować zakłócenia oraz skuteczniej egzekwować obowiązujące przepisy – podkreślił Prezes Zieliński.

Przedstawiciele PIPC podkreślili również znaczenie aktywnego zaangażowania Polski w kształtowanie kluczowych regulacji unijnych mających bezpośredni wpływ na konkurencyjność i transformację przemysłu chemicznego. Wskazano na potrzebę:

• urealnienia celów w ramach pakietu Fit for 55, w tym zawieszenia wiążących poziomów dla RFNBO na 2030 r. i zastąpienia ich celami orientacyjnymi, możliwymi do aktualizacji wraz z rozwojem rynku wodoru odnawialnego i infrastruktury, z poszanowaniem zasady neutralności technologicznej;
• utrzymania bezpłatnych uprawnień do emisji dla sektorów objętych CBAM;
• rewizji systemu EU ETS, w tym opóźnienia wycofywania bezpłatnych uprawnień do emisji;
• utrzymania stabilnych i przewidywalnych ram regulacyjnych w ramach rozporządzenia REACH, przy jednoczesnym zachowaniu wysokich standardów ochrony zdrowia i środowiska;
• prac w ramach Critical Chemicals Alliance, w celu wsparcia perspektywy polskiego przemysłu chemicznego w procesie identyfikacji substancji krytycznych oraz kształtowania priorytetów i instrumentów wsparcia na poziomie Unii Europejskiej.

Spotkanie wpisuje się w działania rzecznicze prowadzone przez Polską Izbę Przemysłu Chemicznego, ukierunkowane na systematyczny dialog z administracją publiczną oraz wzmacnianie warunków funkcjonowania i konkurencyjności przemysłu chemicznego w Polsce.

Przemysł chemiczny w Polsce obejmuje blisko 12,5 tys. przedsiębiorstw, zapewniających ponad 335 tys. miejsc pracy. Produkcja sprzedana przemysłu chemicznego w 2025 r. wyniosła ok. 428,7 mld złotych, co stanowiło 18% udziału sektora w produkcji sprzedanej ogółem.