PIPC apeluje o konkurencyjne i neutralne technologicznie podejście do wykorzystania wodoru w przemyśle po 2030 r.

W dalszych pracach nad Ramami dotyczącymi energii odnawialnej po 2030 r. konieczne jest pełne uwzględnienie perspektywy sektorów przemysłu zużywających duże ilości wodoru, dla których wodór jest nie tylko elementem transformacji energetycznej, ale przede wszystkim kluczowym surowcem produkcyjnym, na przykład w produkcji amoniaku. Ponadto dla sektora chemicznego cena i dostępność wodoru będzie miała bezpośrednie przełożenie na koszty funkcjonowania przedsiębiorstw – podkreśla Polska Izba Przemysłu Chemicznego.

Rozwój rynku wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego w Europie wciąż jest ograniczany przez wysokie koszty, niepewny popyt, niedostatecznie rozwiniętą infrastrukturę, a także jedne z najbardziej wymagających ram regulacyjnych na świecie. W tym kontekście PIPC postuluje dostosowanie ram regulacyjnych paliw odnawialnych pochodzenia niebiologicznego (RFNBO) do realiów rynkowych i infrastrukturalnych. Zdaniem Izby Ramy na okres po 2030 r. powinny wspierać warunki konkurencyjnej produkcji wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego na terenie UE, zamiast koncentrować się wyłącznie na formalnym osiąganiu wymaganych udziałów w zużyciu.

Polska Izba Przemysłu Chemicznego skierowała do Komisji Europejskiej stanowisko dotyczące roli wodoru w przyszłych unijnych Ramach dotyczących energii odnawialnej po 2030 r. Dokument został przekazany do najwyższych przedstawicieli Komisji odpowiedzialnych za kształtowanie przyszłych ram polityki energetycznej i przemysłowej UE. W przesłanym dokumencie Izba zwraca uwagę, że przyszłe podejście regulacyjne do wodoru odnawialnego i niskoemisyjnego będzie miało znaczący wpływ decyzje inwestycyjne oraz konkurencyjność europejskiego i polskiego przemysłu chemicznego.

Ramy dotyczące RFNBO należy dostosować do realiów rynkowych

Jednym z podstawowych postulatów PIPC jest złagodzenie obowiązujących przepisów dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii poprzez odejście od krajowych celów udziału RFNBO w wodorze wykorzystywanym w przemyśle lub zastąpienie ich orientacyjną ścieżką wyznaczaną na poziomie całej UE, bez wiążącego podziału na poszczególne państwa członkowskie. Utrzymanie jednolitego obowiązku krajowego może zdaniem Izby prowadzić do znacznego zróżnicowania kosztów jego realizacji w poszczególnych krajach.

PIPC postuluje również nowelizację rozporządzenia delegowanego (UE) 2023/1184, w tym w szczególności odroczenie stosowania kryteriów dodatkowości do nowych projektów RFNBO co najmniej do 2035 r., utrzymanie miesięcznej korelacji czasowej po 2030 r. zamiast automatycznego przejścia na dopasowanie godzinowe oraz przegląd wymogów korelacji geograficznej, tak aby nie ograniczały one niepotrzebnie efektywnego zakupu odnawialnej energii elektrycznej na wspólnym rynku.

Izba zwraca również uwagę na konieczność zapewnienia spójności nowych regulacji z systemem EU ETS. W sytuacji, gdy koszty emisji są już uwzględniane w ramach tego systemu, przepisy dotyczące energii odnawialnej nie powinny dodatkowo narzucać określonej ścieżki technologicznej, lecz koncentrować się na usuwaniu barier rynkowych, infrastrukturalnych i inwestycyjnych. Szczególnie istotne jest przy tym odpowiednie zaplanowanie przejścia między obecnymi celami dotyczącymi RFNBO – 42% w 2030 r. i 60% w 2035 r. – a ramami, które będą obowiązywać później.

Dekarbonizacja przemysłu wymaga neutralności technologicznej

W ocenie PIPC projektowane Ramy dotyczące energii odnawialnej nie mogą traktować wodoru odnawialnego jako jedynej dopuszczalnej ścieżki wykorzystania wodoru w dekarbonizacji przemysłu. Jest to szczególnie istotne dla państw członkowskich, których systemy elektroenergetyczne historycznie cechują się wyższą emisyjnością. Nowe regulacje powinny koncentrować się na zweryfikowanej emisyjności poszczególnych metod produkcji wodoru i zapewnianych przez nie redukcjach emisji.

Ponadto skutkiem nowych ram regulacyjnych nie powinno być zachęcanie przemysłu do stosowania elektrolizy w sytuacjach, w których bezpośrednie wykorzystanie energii elektrycznej może zapewnić bardziej efektywną dekarbonizację.

PIPC podkreśla również konieczność uwzględnienia w nowych przepisach dotyczących RFNBO sytuacji funkcjonujących już instalacji produkcji amoniaku, w których wodór jest kluczowym surowcem produkcyjnym. Przejście na produkcję amoniaku opartą na RFNBO może wiązać się dla tych instalacji ze znacznym wzrostem kosztów, podczas gdy europejscy producenci konkurują z produkcją wodoru i amoniaku z państw spoza UE, korzystającą często ze znacznie korzystniejszych warunków kosztowych.

Z tego względu Izba apeluje o rozważenie rozwiązań przejściowych, zapewniających elastyczność istniejącym instalacjom produkcji amoniaku, zwłaszcza tam, gdzie realizację ścieżki RFNBO ogranicza niedostateczna infrastruktura lub gdzie wiązałaby się ona z nieproporcjonalnymi kosztami w porównaniu z innymi wiarygodnymi ścieżkami dekarbonizacji. Obowiązkowe wymogi powinny być dostosowane do rozwiązań dostępnych komercyjnie i możliwych do zapewnienia w wymaganej skali, przy jednoczesnej dostępności niezbędnej infrastruktury.

Przyszłe Ramy powinny wzmacniać odporność przemysłową UE

Polska Izba Przemysłu Chemicznego podkreśla, że łączne skutki dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii RED, systemu EU ETS, mechanizmu CBAM, aktu w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu oraz innych przepisów należy oceniać całościowo. Ponadto elastyczne podejście w ramach dyrektywy RED powinno prowadzić do rzeczywistego ograniczenia łącznych obciążeń przedsiębiorstw.

Zdaniem PIPC ambicje klimatyczne muszą zostać przełożone na ramy regulacyjne, które są technicznie wykonalne, ekonomicznie trwałe i zgodne z utrzymaniem produkcji przemysłowej oraz inwestycji w Unii Europejskiej. Ramy dotyczące energii odnawialnej po 2030 r. stanowią ważną okazję do przywrócenia równowagi między obowiązkowymi wymogami, neutralnością technologiczną a warunkami niezbędnymi do zapewnienia inwestycyjnej opłacalności dekarbonizacji przemysłu.