Program prac Komisji Europejskiej na 2027 r. – kluczowe informacje dla branży chemicznej

4 listopada 2026 r. Komisja Europejska przyjęła program prac na 2027 r. Główne cele to zwiększenie konkurencyjności gospodarki UE, uproszczenie przepisów i wzmocnienie bezpieczeństwa gospodarczego. Komisja zaplanowała 23 nowe inicjatywy, w tym 10 dotyczących uproszczeń. Chce także przyspieszyć prace nad 24 projektami legislacyjnymi, które są już rozpatrywane, wycofać 18 wcześniejszych propozycji i uchylić 14 obowiązujących aktów prawnych.

W programie bezpośrednio wskazano przemysł chemiczny. Komisja zapowiada działania na rzecz silnego i innowacyjnego przemysłu chemicznego w UE, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i środowiska. Nie wymieniono jednak odrębnej nowej inicjatywy dotyczącej przepisów o chemikaliach.

Konkurencyjność przemysłu i bezpieczeństwo dostaw

Komisja wskazuje, że europejska gospodarka nie może już opierać swojego rozwoju na taniej energii i surowcach z importu w takim stopniu jak wcześniej. Dlatego zapowiada działania mające ograniczyć zależność UE od dostaw kluczowych surowców i produktów z państw trzecich oraz wzmocnić produkcję w Europie.

W wykazie nowych inicjatyw na 2027 r. nie uwzględniono rewizji rozporządzenia REACH ani nie wskazano terminu jej przedstawienia.

Komisja planuje także utworzenie Europejskiej Korporacji ds. Surowców Krytycznych. Ma ona pomóc zapewnić UE dostęp do surowców potrzebnych m.in. do produkcji baterii, elektroniki i wyposażenia obronnego.

Energia i koszty prowadzenia działalności

Wysokie ceny energii pozostają jednym z głównych problemów wskazanych przez Komisję. W I kwartale 2027 r. planuje ona przedstawić propozycje dotyczące unijnej polityki energetycznej po 2030 r. oraz uproszczenia obowiązujących przepisów. Nowe rozwiązania mają jednocześnie wspierać osiągnięcie celów klimatycznych UE na 2040 r.

Komisja zapowiada przegląd tymczasowych zasad udzielania pomocy publicznej najbardziej narażonym sektorom przemysłowym. Planuje także krótkoterminowe działania dotyczące europejskich rafinerii oraz dobrowolne rozwiązania umożliwiające wspólne zakupy, m.in. w odpowiedzi na wysokie koszty energii. Komisja rozważy również rozwiązanie wspierające stosowanie pomp ciepła oraz zaproponuje odroczenie niektórych obowiązków wynikających z unijnego rozporządzenia o ograniczaniu emisji metanu w sektorze energetycznym. 

Komisja chce również przyspieszyć prace nad przedstawionymi wcześniej projektami dotyczącymi rachunków za energię elektryczną, opłat za korzystanie z sieci oraz rozwoju europejskiej infrastruktury energetycznej (European Grids Package).

EU ETS i dekarbonizacja przemysłu

Rewizja unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) znalazła się wśród projektów, których przyjęcie Komisja chce przyspieszyć w 2027 r. Obejmuje propozycje przedstawione w lipcu 2026 r., dotyczące zasad funkcjonowania EU ETS, konkurencyjności przemysłu oraz wartości referencyjnych dla ciepła i paliw, od których zależy obliczanie przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji.

Uproszczenia przepisów i przyspieszenie inwestycji

Komisja szacuje, że przedstawione dotychczas propozycje uproszczeń mogą po pełnym wdrożeniu ograniczyć koszty administracyjne o 22,3 mld euro rocznie. Są to przewidywane, a nie już osiągnięte oszczędności.

W III kwartale 2027 r. Komisja planuje przedstawić propozycję uproszczenia i przyspieszenia proceduruzyskiwania pozwoleń, zwłaszcza na inwestycje o strategicznym znaczeniu dla UE. Chce również ograniczyć praktykę wprowadzania przez państwa członkowskie dodatkowych wymogów wykraczających poza przepisy unijne. W tym celu zapowiada porozumienie (Pact against gold plating), które ma zwiększyć przejrzystość takich obowiązków i ułatwić ich przegląd oraz usuwanie.

Komisja zamierza także przyspieszyć prace nad przedstawionymi wcześniej pakietami zmian, które mają uprościć wiele unijnych przepisów jednocześnie (pakiety Omnibus). Dotyczy to m.in. przepisów o emisjach przemysłowych, gospodarowaniu odpadami i ocenach oddziaływania inwestycji na środowisko.

Jednolity rynek, zamówienia publiczne i handel

W III kwartale 2027 r. Komisja planuje przedstawić rozwiązania mające zapobiegać powstawaniu nowych barier na jednolitym rynku UE. Chce także przeciwdziałać praktykom dostawców, które utrudniają przedsiębiorstwom i konsumentom kupowanie produktów w innych państwach członkowskich.

Wśród projektów, których przyjęcie Komisja chce przyspieszyć, znalazł się Akt w sprawie przyspieszenia rozwoju przemysłu (Industrial accelerator Act). Komisja chce również zakończyć prace nad nowymi przepisami dotyczącymi zamówień publicznych (Public Procurement Act) oraz Europejskim Aktem Produktowym (European Product Act), który dotyczy zasad opracowywania europejskich norm technicznych.

Komisja zapowiada dalsze prace nad umowami handlowymi m.in. z Indiami, Australią, Indonezją, Filipinami i Tajlandią. Planuje również działania ułatwiające pozyskiwanie surowców i produktów z większej liczby państw, aby ograniczyć zależność UE od pojedynczych źródeł dostaw.

Środowisko, woda i odporność na zmiany klimatu

W II kwartale 2027 r. Komisja planuje przedstawić europejską inicjatywę wodną (European Water Initiative), której celem będzie lepsze gospodarowanie wodą i ograniczanie skutków jej niedoborów. Komisja zapowiada również przegląd unijnych przepisów dotyczących ochrony ptaków, siedlisk przyrodniczych i sieci Natura 2000. Planuje także przygotować europejski plan ograniczania skutków fal upałów.

Finansowanie inwestycji, cyfryzacja i bezpieczeństwo

Komisja będzie kontynuować prace nad budżetem UE na lata 2028–2034 oraz programami, z których finansowane będą m.in. inwestycje przemysłowe, badania naukowe, innowacje i rozwój infrastruktury. Wśród nich znajdują się Europejski Fundusz Konkurencyjności, program „Horyzont Europa” oraz Instrument „Łącząc Europę”.

Komisja zapowiada działania wspierające wykorzystanie sztucznej inteligencji w przemyśle, w tym w procesach produkcyjnych. Planuje również wzmocnienie ochrony infrastruktury krytycznej przed cyberatakami, sabotażem i innymi zagrożeniami dla jej bezpieczeństwa.

Projekty przewidziane do wycofania

Komisja zamierza wycofać 18 wcześniejszych propozycji, nad którymi nie udało się osiągnąć wystarczającego postępu. Wśród nich znalazł się projekt dyrektywy w sprawie oświadczeń środowiskowych (Green Claims Directive) i projekt rozporządzenia dotyczącego opóźnień w płatnościach między przedsiębiorstwami. Chodzi o wycofanie tych projektów, a nie o uchylenie obecnie obowiązujących przepisów.