Czy zmiana rozporządzenia taryfowego ma szansę wesprzeć przemysł? Uwagi PIPC w konsultacjach publicznych projektu rozporządzenia taryfowego

Ministerstwo Energii opublikowało propozycję zmiany rozporządzenia Ministra Energii w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną. Polska Izba Przemysłu Chemicznego przekazała uwagi w tej sprawie. 

Projekt dotyczy rozwiązań istotnych dla warunków funkcjonowania przemysłu energochłonnego. Koszty energii elektrycznej i usług sieciowych należą obecnie do głównych czynników osłabiających konkurencyjność krajowych przedsiębiorstw przemysłowych, w tym sektora chemicznego, zarówno na rynku unijnym, jak i wobec producentów spoza Unii Europejskiej. Z tego względu projektowane rozwiązania powinny prowadzić do rzeczywistego, przewidywalnego i dostępnego dla odpowiednio szerokiej grupy odbiorców przemysłowych obniżenia obciążeń sieciowych.

Polska Izba Przemysłu Chemicznego podkreśla, że analiza proponowanych rozwiązań wskazuje jednak, że projekt w obecnym kształcie może nie zapewnić realizacji tego celu. Przyjęte kryteria kwalifikacji do nowej grupy taryfowej ograniczają liczbę potencjalnych odbiorców rozwiązania, nie uwzględniają złożonej struktury technicznej i organizacyjnej wielu zakładów przemysłowych, a sposób ustalania wysokości stawek pozostawia operatorom szeroki zakres uznaniowości. W konsekwencji rozwiązanie przedstawiane jako instrument wsparcia przemysłu może objąć jedynie bardzo ograniczoną grupę odbiorców, podczas gdy część zakładów o istotnym profilu zużycia energii pozostanie poza jego zakresem.

Istotne jest zagwarantowanie realnego i jednolitego poziomu obniżek stawek sieciowych. Projekt rozporządzenia określa wyłącznie dolne granice możliwych stawek, nie przesądzając, w jakiej wysokości operatorzy faktycznie zastosują obniżki. Brak jednoznacznych kryteriów ich ustalania może prowadzić do istotnych różnic pomiędzy odbiorcami przyłączonymi do sieci różnych przedsiębiorstw energetycznych. Może także wpłynąć na skuteczną weryfikację przyjmowanych rozwiązań przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. W ocenie PIPC wartości wskazane w projekcie powinny mieć charakter wiążący, a nie jedynie wyznaczać granice pozostawione dalszej decyzji operatorów. Tylko takie podejście może zapewnić przemysłowi przewidywalne i porównywalne wsparcie.

Jednym z postulatów Izby jest również odpowiednie rozszerzenie definicji „obiektu przemysłowego”. Projekt nie uwzględnia w wystarczającym stopniu specyfiki dużych kompleksów przemysłowych, które mogą funkcjonować w kilku lokalizacjach, pozostając jednocześnie funkcjonalnie, technicznie i energetycznie powiązane. Dotyczy to również zakładów, w których funkcjonują zakładowe sieci dystrybucyjne lub struktury OSDn. Ograniczenie definicji do jednego adresu, jednej lokalizacji albo infrastruktury wykorzystywanej wyłącznie przez jednego odbiorcę końcowego może prowadzić do sztucznego podziału jednego kompleksu przemysłowego i utraty możliwości łącznego zarządzania mocą oraz rozliczania jej poboru.

PIPC zwraca także uwagę na uzależnienie dostępu do nowej grupy taryfowej od przyłączenia do sieci o napięciu znamionowym co najmniej 110 kV. Sposób przyłączenia zakładu jest często rezultatem historycznie ukształtowanej infrastruktury, lokalnych uwarunkowań technicznych lub organizacji zakładowego systemu zasilania i nie musi pozostawać w bezpośrednim związku ze skalą zużycia energii. Kryterium to może prowadzić do wyłączenia odbiorców przemysłowych przyłączonych do sieci średniego napięcia, mimo że pod względem charakteru działalności i stabilności poboru znajdują się oni w sytuacji porównywalnej do odbiorców przyłączonych do sieci wysokiego napięcia.

Zdaniem Izby zastrzeżenia budzi również próg rocznego zużycia energii elektrycznej określony na poziomie 100 GWh. PIPC podkreśla, że w praktyce może on wykluczyć część dużych zakładów przemysłowych, w tym przedsiębiorstwa sektora chemicznego, których zużycie pozostaje poniżej tego poziomu, ale które nadal ponoszą wysokie koszty energii i usług sieciowych i charakteryzują się stabilnym profilem poboru. Z tego względu Izba postuluje o obniżenie progu do 75 GWh oraz ocenę jego spełnienia na podstawie łącznego poboru i zużycia energii w ramach całego obiektu przemysłowego. Takie rozwiązanie pozwoliłoby zachować przemysłowy charakter mechanizmu, a jednocześnie objąć nim szerszą i bardziej reprezentatywną grupę odbiorców energochłonnych.

Polska Izba Przemysłu Chemicznego podkreśla, że odpowiednie ukształtowanie projektowanych przepisów ma znaczenie wykraczające poza poziom kosztów pojedynczych przedsiębiorstw. Przemysł energochłonny, w tym przemysł chemiczny, pełni istotną rolę w krajowej gospodarce, łańcuchach dostaw oraz funkcjonowaniu systemu elektroenergetycznego. Skuteczny mechanizm taryfowy powinien zatem wzmacniać, zdolność krajowego przemysłu do dalszego funkcjonowania, modernizacji i transformacji.

PIPC będzie na bieżąco monitorować dalsze prace w tym obszarze i pozostaje otwarta na dialog i współpracę na rzecz wypracowania rozwiązań odpowiadających potrzebom przemysłu energochłonnego.