Omnibus VI przyjęty przez PE – ważna korekta CLP, ale europejski przemysł chemiczny potrzebuje szerszych zmian

Parlament Europejski, w ramach pakietu Omnibus VI (Chemicals Omnibus), przyjął uzgodniony z Radą UE tekst rozporządzenia w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin (CLP)[1]. Polska Izba Przemysłu Chemicznego od początku uczestniczyła w pracach nad pakietem, a przyjęte rozwiązania korygują część najbardziej problematycznych wymagań technicznych wprowadzonych podczas rewizji rozporządzenia CLP z 2024 r., dotyczących m.in. rozmiaru czcionek czy okresów przejściowych. Jednak poprawa konkurencyjności europejskiej chemii wymaga znacznie szerszych działań.

Europejska chemia potrzebuje szerokich zmian

Przyjęcie pakietu Omnibus VI, które miało miejsce 22 października 2026 r., jest istotne również w kontekście obecnej sytuacji europejskiego przemysłu chemicznego, który od kilku lat mierzy się z narastającą presją konkurencyjną i kosztową. Wzrastające koszty energii i surowców, obciążenia wynikające z systemu EU ETS, nasilająca się konkurencja międzynarodowa oraz kumulacja obowiązków regulacyjnych mają bezpośredni wpływ na możliwości utrzymania produkcji, modernizacji istniejących instalacji i podejmowania nowych inwestycji w Europie.

Skalę wyzwań pokazują m.in. dane z raportu Roland Berger „European Chemical Closures & Investments Radar 2022–2025”, zgodnie z którymi w latach 2022–2025 zamknięcia instalacji ograniczyły zdolności produkcyjne przemysłu chemicznego w Europie o 37 mln ton rocznie, podczas gdy potwierdzone inwestycje w nowe moce odpowiadały zaledwie około 7 mln ton.

W tych warunkach uproszczenia dotyczące oznakowania, reklamy czy terminów dostosowawczych przynoszą przedsiębiorstwom konkretne korzyści. Odbudowa konkurencyjności europejskiej chemii wymaga jednak działań obejmujących całe otoczenie regulacyjne i gospodarcze przemysłu, ze szczególnym uwzględnieniem kosztów prowadzenia działalności i warunków inwestowania. Taki głos wybrzmiał również podczas debaty plenarnej poprzedzającej głosowanie nad pakietem Omnibus VI.

Poseł do Parlamentu Europejskiego, Krzysztof Hetman zwrócił uwagę, że silny przemysł chemiczny ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa gospodarczego Europy, odporności łańcuchów dostaw oraz rozwoju strategicznych sektorów gospodarki, a przyjęty pakiet powinien stanowić kolejny etap procesu upraszczania europejskich regulacji. Wskazał w tym kontekście na kumulację obciążeń ponoszonych przez przedsiębiorstwa, potrzebę utrzymania strategicznych zdolności produkcyjnych w Europie, rosnącą zależność od importu spoza UE, a także znaczenie odpowiednich mechanizmów ochrony konkurencyjności sektorów wrażliwych w ramach systemu EU ETS.

– Omnibus VI pokazuje, że można upraszczać europejskie regulacje w sposób, który przynosi przedsiębiorstwom konkretne korzyści, a jednocześnie zachowuje wysokie standardy bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Takiego podejścia potrzebujemy dziś w znacznie szerszej skali. Uproszczenia powinny przekładać się na realne ograniczenie kosztów prowadzenia działalności, w tym kosztów energii i systemu EU ETS, większą przewidywalność otoczenia prawnego i lepsze warunki do inwestowania. Przyszłość europejskiego przemysłu chemicznego zależy od tego, czy będziemy tworzyć warunki sprzyjające utrzymaniu i rozwojowi produkcji w Europie – podkreśla dr inż. Tomasz Zieliński, Prezes Zarządu Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego.

Wieloletnie działania PIPC na rzecz proporcjonalnych przepisów CLP

Prace nad rewizją rozporządzenia CLP, regulującego klasyfikację, oznakowanie i pakowanie substancji oraz mieszanin chemicznych, rozpoczęły się w 2022 r. Polska Izba Przemysłu Chemicznego od samego oczątku aktywnie uczestniczyła w konsultacjach i pracach legislacyjnych, wskazując na potrzebę zapewnienia odpowiedniej równowagi między wysokimi standardami ochrony zdrowia i środowiska a praktyczną wykonalnością nowych wymagań.

Już w marcu 2023 r., na etapie konsultacji Komisji Europejskiej, PIPC zwracała uwagę na ryzyko nadmiernych kosztów związanych z nowymi obowiązkami dotyczącymi oznakowania substancji i mieszanin chemicznych, zwłaszcza w obszarze minimalnych rozmiarów czcionek i odstępów na etykietach produktów przemysłowych.

PIPC wskazywała, że w przypadku większych opakowań, w szczególności o pojemności powyżej 50 litrów, nowe wymagania mogą wymuszać całkowite przeprojektowanie etykiet, ograniczać możliwość stosowania oznakowania wielojęzycznego oraz generować znaczące koszty ekonomiczne i środowiskowe. Konieczność ponownego drukowania etykiet czy wymiany wcześniej przygotowanych opakowań oznaczałaby dodatkowe wydatki, zużycie surowców i powstawanie odpadów.

Przyjęta w 2024 r. rewizja CLP wprowadziła szereg szczegółowych obowiązków dotyczących formatowania etykiet, reklamy, sprzedaży na odległość oraz terminów aktualizacji oznakowania. PIPC kontynuowała działania na rzecz ich uproszczenia, podkreślając znaczenie proporcjonalności, przewidywalności regulacyjnej i uwzględniania warunków funkcjonowania przedsiębiorstw.

Omnibus VI – konkretne uproszczenia dla przedsiębiorstw

Pakiet Omnibus VI, przedstawiony przez Komisję Europejską w lipcu 2025 r., stworzył możliwość ponownego przeanalizowania części wymagań przyjętych podczas wcześniejszej rewizji CLP. W toku negocjacji między PE a Radą UE wypracowano rozwiązania odpowiadające na istotną część zgłaszanych przez przemysł zastrzeżeń.

Jedną z najważniejszych zmian jest odejście w relacjach B2B od sztywnych wymagań dotyczących minimalnych rozmiarów czcionek na rzecz bardziej elastycznych kryteriów czytelności etykiet. Dzięki takiemu rozwiązaniu przedsiębiorstwa zyskają większą swobodę w dostosowywaniu oznakowania do charakteru produktów i opakowań, przy zachowaniu czytelnego przekazu informacji o zagrożeniach.

– W przypadku etykietowania produktów przemysłowych problem był bardzo konkretny. Sztywne wymagania dotyczące wielkości czcionek i odstępów mogły wymuszać zmianę standardowych etykiet, ograniczać liczbę wersji językowych oraz generować dodatkowe koszty i odpady. Jako PIPC zwracaliśmy na to uwagę, podczas prac nad rewizją CLP. Przyjęty pakiet Omnibus VI wprowadza w obrocie B2B bardziej elastyczne podejście, oparte na czytelności informacji o zagrożeniach. Równie istotne jest wydłużenie terminu aktualizacji etykiet do 15 miesięcy, które pozwoli przedsiębiorstwom lepiej planować procesy dostosowawcze – wskazuje Szymon Domagalski, Radca ds. Regulacji w Polskiej Izbie Przemysłu Chemicznego.

W ramach pakietu Omnibus VI uzyskano także wydłużenie z 6 do 15 miesięcy maksymalnego terminu aktualizacji etykiet w przypadku zaostrzenia klasyfikacji lub konieczności dodania nowych informacji o zagrożeniach, przy jednoczesnym zachowaniu obowiązku działania bez zbędnej zwłoki. Przyjęto także uproszczenia dotyczące reklamy i sprzedaży na odległość oraz dodatkowe rozwiązania w zakresie małych opakowań i etykietowania cyfrowego.

Ważnym elementem całego procesu było również wcześniejsze przyjęcie mechanizmu „stop-the-clock”, który odroczył stosowanie wybranych wymagań CLP do 1 stycznia 2028 r. Rozwiązanie to pozwala ograniczyć ryzyko ponoszenia przez przedsiębiorstwa kosztów dostosowania do przepisów, które równolegle podlegały ponownej rewizji.

Przyjęty kompromis jest realizacją części postulatów przedstawianych przez PIPC na kolejnych etapach procesu legislacyjnego rewizji przepisów rozporządzenia CLP, których celem było wprowadzenie bezpiecznych, a jednocześnie proporcjonalnych i prorynkowych rozwiązań w zakresie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji oraz mieszanin. Pokazuje również znaczenie merytorycznego dialogu z przemysłem, a także oceny rzeczywistych skutków gospodarczych projektowanych regulacji.

Po przyjęciu tekstu przez Parlament Europejski kolejnym etapem będzie jego formalne zatwierdzenie przez Radę UE, a następnie publikacja rozporządzenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Wieloletni dialog i współpraca na rzecz lepszych regulacji

Przyjęcie pakietu Omnibus VI potwierdza znaczenie dialogu pomiędzy przedsiębiorstwami, organizacjami branżowymi oraz instytucjami odpowiedzialnymi za tworzenie europejskiego prawa. Na przestrzeni całego procesu legislacyjnego PIPC aktywnie uczestniczyła w konsultacjach i pracach nad kolejnymi propozycjami zmian, przedstawiając stanowiska i argumenty dotyczące praktycznych konsekwencji nowych wymagań oraz potrzeby zapewnienia bardziej proporcjonalnych rozwiązań.

PIPC w tym procesie współpracowała z partnerami krajowymi i europejskimi, polskimi posłami do Parlamentu Europejskiego oraz przedstawicielami polskiej administracji uczestniczącymi w pracach Rady UE, w tym Stałym Przedstawicielstwem RP przy UE.

Przyjęcie Omnibusa VI pokazuje, że dialog z przemysłem i uwzględnianie praktycznych doświadczeń przedsiębiorstw mogą przekładać się na konkretne zmiany legislacyjne. Polska Izba Przemysłu Chemicznego będzie nadal zabiegać o rozwiązania łączące wysokie standardy bezpieczeństwa i ochrony środowiska z konkurencyjnymi warunkami prowadzenia działalności, utrzymaniem produkcji i rozwojem inwestycji w Europie. Omnibus VI to stosunkowo niewielki, ale konkretny krok w kierunku uproszczeń, których europejski przemysł chemiczny potrzebuje w znacznie szerszej skali.

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin.