Konkurencyjność przemysłu chemicznego wymaga praktycznego wykorzystania dostępnych instrumentów wsparcia – PIPC na XXIII Międzynarodowej Konferencji Nafta i Gaz

28 maja 2026 r. w Warszawie odbyła się XXIII Międzynarodowa Konferencja Nafta i Gaz, organizowana przez Zarząd Targów Warszawskich. Klaudia Kleps, Dyrektor Pionu Rzecznictwa i Legislacji w Polskiej Izbie Przemysłu Chemicznego wzięła udział w sesji dyskusyjnej pt. „Rafinerie i chemia – wspólna droga do transformacji”.

Podczas panelu dyskusyjnego Klaudia Kleps podkreśliła, że Polska Izba Przemysłu Chemicznego aktywnie prowadzi dialog z administracją publiczną, aby wspólnie wypracowywać możliwie najlepsze rozwiązania legislacyjne dla sektora chemicznego. Odnosząc się do działań na poziomie unijnym, zwróciła jednak uwagę, że łączenie celów klimatycznych z odbudową konkurencyjności przemysłu, bezpieczeństwem dostaw, odpornością gospodarczą oraz większą niezależnością Unii Europejskiej pozostaje w dużej mierze na poziomie deklaracji. Jak zaznaczyła, w ostatnich latach powstało wiele dokumentów ramowych i strategicznych, które wyznaczają kierunek polityki przemysłowej, jednak często nie zawierają konkretnych instrumentów legislacyjnych ani propozycji, które mogłyby realnie wesprzeć odbudowę konkurencyjności europejskiego przemysłu chemicznego.

Jednym z najważniejszych wyzwań pozostaje nierówna konkurencja ze strony producentów spoza UE. Europejski przemysł chemiczny funkcjonuje w warunkach znacznie wyższych kosztów regulacyjnych i energetycznych, podczas gdy podmioty z państw trzecich często korzystają z tańszej energii oraz mniej restrykcyjnych wymogów środowiskowych. W efekcie na rynek unijny trafiają tańsze produkty, z którymi europejskim producentom jest coraz trudniej konkurować. Klaudia Kleps wskazała, że obecnie brakuje skutecznych mechanizmów, które mogłyby ograniczyć negatywny wpływ presji importowej na przemysł działający w UE.

Drugim kluczowym obszarem są dostępność i koszty energii. Klaudia Kleps wskazała, że dziś potrzebne są mechanizmy doraźne, takie jak rekompensaty kosztów pośrednich czy programy takie jak CISAF. Jednocześnie zwróciła uwagę, że część dostępnych na poziomie unijnym instrumentów wsparcia nie została dotąd uruchomiona w Polsce, co ma znaczenie dla pozycji konkurencyjnej krajowego przemysłu chemicznego względem podmiotów działających w innych państwach członkowskich.  W tym kontekście podkreśliła potrzebę pilnego wdrożenia i wykorzystania tych narzędzi, tak aby ograniczyć wpływ wysokich kosztów energii i wzmocnić konkurencyjność krajowego przemysłu. Zwróciła również uwagę, że poza działaniami doraźnymi, konieczne jest strategiczne podejście do polityki przemysłowej, które będzie odpowiadało na strukturalne wyzwania związane z kosztami energii, konkurencyjnością i utrzymaniem produkcji w Europie.

W kontekście rewizji systemu EU ETS odniosła się do apelu Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego oraz organizacji przemysłu chemicznego z Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii. Wskazała, że branża postuluje m.in. utrzymanie bezpłatnych przydziałów jako wsparcia dla inwestycji dekarbonizacyjnych oraz konieczność wyznaczenia realistycznych benchmarków emisyjnych.

Ekspertka PIPC wskazała na fundamentalne znaczenie przemysłu chemicznego dla całej gospodarki. Sektor ten przetwarza surowce pierwotne w produkty i półprodukty wykorzystywane w praktycznie wszystkich gałęziach przemysłu. Surowce chemiczne powstające m.in. w wyniku przetwarzania ropy naftowej i gazu ziemnego są podstawą aż 95% wszystkich wyrobów przemysłowych. Oznacza to, że bez silnego przemysłu chemicznego trudno mówić o wzmacnianiu mocy produkcyjnych innych sektorów, rozwoju nowych technologii czy budowaniu odporności gospodarczej.

W panelu moderowanym przez Wojciecha Jakóbika z Ośrodka Bezpieczeństwa Energetycznego, oprócz Ekspertki PIPC, wzięli udział przedstawiciele ORLEN: Paweł Brzozowiec, Dyrektor Biura Rozwoju Technologii Rafineryjnych i Petrochemicznych, Tomasz Gryglewski, Dyrektor Wykonawczy ds. Rozwoju oraz Tomasz Olczak, Dyrektor Biura Technologii i Efektywności, a także Bogdan Dobrzeniecki, Partner Associate w zespole Value Creation & Strategy, Deloitte Advisory, Wojciech Labuda, Dyrektor ds. Regulacji, Polska Organizacja Przemysłu i Handlu Naftowego, prof. dr hab. Rafał Łukasik, Dyrektor Departamentu Badań, Innowacji I Komercjalizacji, Sieć Badawcza Łukasiewicz, Grzegorz Niedbalski, Dyrektor ds. Rozwoju, Linde Gaz Polska i Adam Stępień, Dyrektor Generalny, Krajowa Izba Biopaliw.