Założenia mechanizmu wsparcia przemysłu energochłonnego w ramach CISAF – komentarz PIPC

Pojawienie się założeń do projektu ustawy wdrażającej w Polsce mechanizm przewidziany w sekcji 4.5 CISAF jest ważnym sygnałem i krokiem w kierunku wykorzystania dostępnych na poziomie unijnym instrumentów wsparcia dla przemysłu energochłonnego.

Wysokie koszty energii od dłuższego czasu pozostają jednym z najważniejszych wyzwań dla konkurencyjności polskiego przemysłu chemicznego, dlatego potrzebne są rozwiązania, które pozwolą ograniczyć tę presję kosztową. Ważne jest, aby Polska korzystała z możliwości, jakie dają unijne ramy pomocy publicznej, zwłaszcza że programy oparte na sekcji 4.5 CISAF zostały już zatwierdzone m.in. dla Niemiec, Bułgarii i Słowenii.

Jednocześnie CISAF należy traktować jako jeden z elementów potrzebnego pakietu działań na rzecz konkurencyjności przemysłu.

Mechanizm przewiduje warunkowe wsparcie obniżenia kosztów energii, powiązane z obowiązkiem przeznaczenia części pomocy na inwestycje transformacyjne. Obok niego potrzebne są również zmiany w systemie taryf i opłat dla dużych odbiorców przemysłowych, stabilne programy wsparcia inwestycji oraz przewidywalne ramy regulacyjne, które pozwolą przedsiębiorstwom planować i realizować projekty transformacyjne w perspektywie wielu lat. Szczegółowe stanowisko na temat rozporządzenia taryfowego zostało opublikowane na stronie PIPC.

Na obecnym etapie znamy założenia przyszłej regulacji. W swoich głównych elementach odpowiadają one konstrukcji przewidzianej w sekcji 4.5 CISAF, natomiast o rzeczywistej dostępności i efektywności mechanizmu zdecydują szczegółowe przepisy projektu ustawy. Kluczowe będą m.in. kryteria kwalifikacji przedsiębiorstw i działalności objętych wsparciem, sposób kalkulacji pomocy, zasady jej rozliczania oraz relacja do innych dostępnych instrumentów.

Warunek przeznaczenia co najmniej połowy otrzymanego wsparcia na inwestycje powoduje, że mechanizm łączy krótkoterminowe ograniczenie kosztów energii z długofalową transformacją przedsiębiorstw. Środki mogą być kierowane m.in. na poprawę efektywności energetycznej, odnawialne źródła energii, magazynowanie energii, zwiększenie elastyczności popytu, elektryfikację procesów czy rozwiązania wodorowe. Co chcielibyśmy szczególnie podkreślić, to ważne jest jednak, aby katalog dopuszczalnych inwestycji był możliwie szeroki i pozwalał przedsiębiorstwom wybierać rozwiązania najlepiej dostosowane do specyfiki poszczególnych instalacji. Regulacje powinny w możliwie dużym stopniu opierać się na efekcie, jaki dana inwestycja przynosi dla przedsiębiorstwa, przy zachowaniu podejścia neutralnego technologicznie.

Współpraca z wyspecjalizowanymi partnerami może ułatwiać dostęp do odpowiednich technologii i kompetencji, a także umożliwiać realizację projektów w bardziej efektywnej skali. To rozwiązanie może zwiększać elastyczność całego mechanizmu.

Podsumowując, Polska powinna wykorzystać możliwości, jakie daje sekcja 4.5 CISAF, zwłaszcza że po takie instrumenty sięgają już inne państwa członkowskie. O ich realnym znaczeniu dla konkurencyjności przemysłu zdecyduje jednak sposób przełożenia unijnych ram na krajowe przepisy. Dlatego kluczowe będzie szybkie przedstawienie projektu ustawy i dialog z przemysłem.